Norveç Nobel Komitesi, Norveç'in başkenti Oslo'daki Norveç Nobel Enstitüsü'nde düzenlenen basın toplantısında 2026 Nobel Barış Ödülü'nün sahibini açıkladı.
Norveç Nobel Komitesi Başkanı Jørgen Watne Frydnes, ödülün Navanethem "Navi" Pillay'a verildiğini duyurdu.
Frydnes, Pillay'ın olağanüstü cesareti ve dürüstlüğüyle daha kapsamlı bir küresel hukuk düzeninin oluşturulmasına öncülük ettiğini belirterek, “Bu yılın ödül sahibi, savaş suçlarının, insanlığa karşı suçların ve soykırımın yargılanmasında önemli rol oynamıştır. Norveç Nobel Komitesi, 2026 Nobel Barış Ödülü'nü barışın ve uluslararası hukukun geliştirilmesine yönelik çabalarından dolayı Navanethem ‘Navi’ Pillay'a vermeyi kararlaştırmıştır” dedi.
APARTHEİD REJİMİNE KARŞI MÜCADELE ETTİ
Pillay'ın Güney Afrika'nın Durban kentinde, apartheid rejimi altında Hint Tamil kökenli bir ailede dünyaya geldiğini belirten Frydnes, hukukçunun yaşamı boyunca ayrımcılık ve dışlanmaya karşı mücadele ettiğini söyledi.
Pillay'ın Nelson Mandela ve apartheid rejimine karşı mücadele eden isimleri savunduğu ilk yıllardan uluslararası mahkemelerde üstlendiği görevlere kadar uzanan kariyerine dikkat çeken Frydnes, onun hukuk alanında öncü bir isim olduğunu vurguladı.
ULUSLARARASI MAHKEMELERDE ÖNEMLİ GÖREVLER ÜSTLENDİ
Frydnes, Pillay'ın uluslararası hukukun kapsamını ve etkisini önemli ölçüde genişlettiğini belirterek, Güney Afrika Yüksek Mahkemesi, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargıç olarak görev yaptığını hatırlattı.
Pillay'ın Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevini de yürüttüğünü belirten Frydnes, hukukçunun yakın zamana kadar BM'nin İşgal Altındaki Filistin Topraklarına ilişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonuna başkanlık ettiğini ifade etti.
Frydnes, Pillay'ın bugün Myanmar'ın soykırımla suçlandığı davada Uluslararası Adalet Divanı'nda yargıç olarak görev yaptığını belirterek, uluslararası davalarda hukuki mekanizmaların savaş ve şiddetin önlenmesine katkı sağlayabileceğini gösterdiğini söyledi.
NAVİ PİLLAY KİMDİR?
1941 yılında Güney Afrika'da dünyaya gelen Hint Tamil kökenli hukukçu ve insan hakları savunucusu Navi Pillay, Natal Üniversitesi'nde hukuk eğitimi aldı. Daha sonra ABD'deki Harvard Hukuk Fakültesi'nde yüksek lisans ve hukuk doktorası yaptı.
1967 yılında Natal eyaletinde kendi avukatlık bürosunu açan Pillay, apartheid rejimi döneminde siyasi tutukluların haklarını savundu. Nelson Mandela ve diğer siyasi mahkumların cezaevi koşullarına ilişkin hukuki mücadelelerde yer aldı.
GÜNEY AFRİKA YÜKSEK MAHKEMESİ'NDE İLK BEYAZ OLMAYAN KADIN YARGIÇ OLDU
Pillay, 1995 yılında Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'ne atandı. Böylece mahkemede görev yapan ilk beyaz olmayan kadın yargıç oldu.
Aynı yıl Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargıç olarak göreve başlayan Pillay, 1999-2003 yılları arasında mahkemenin başkanlığını yürüttü. 1994 yılında Ruanda'da Tutsilere karşı gerçekleştirilen soykırımın sorumlularının yargılandığı davalarda görev aldı.
2003 yılında Hollanda'nın Lahey kentindeki Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin ilk yargıçları arasında yer aldı. Burada savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi ağır uluslararası suçların yargılanması süreçlerinde çalıştı.
BM İNSAN HAKLARI YÜKSEK KOMİSERLİĞİ GÖREVİNİ YÜRÜTTÜ
Pillay, 2008-2014 yılları arasında BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yaptı. Bu dönemde insan haklarının korunması ve uluslararası hukuk mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik çalışmalarda bulundu.
2021 yılında ise BM İnsan Hakları Konseyi tarafından kurulan İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail'e İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu'nun başkanlığına getirildi.
Komisyon, Eylül 2025'te yayımladığı raporda İsrail'in Gazze'de soykırım işlediği sonucuna ulaştı.
Pillay, 2019'dan bu yana Uluslararası Adalet Divanı'nda yargıç olarak görev yapıyor. Ayrıca Gambiya'nın Myanmar'a karşı açtığı Rohingya soykırımı davasında özel yargıç olarak yer alıyor.
