Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan savaşın ardından petrol fiyatlarında yaşanan sert dalgalanma Türkiye’de akaryakıta ilişkin yeni bir vergi adımını beraberinde getirdi. 4 Mart 2026 tarihli ve 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki düzenlemeyle, akaryakıtta ÖTV uygulamasında Eşel Mobil sistemi yeniden devreye alındı.
Karara göre 2 Mart 2026 itibarıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilan edilen bayi satış fiyatları esas alınacak. Bu tarih, ÖTV için referans seviye olarak kabul edilecek ve sonraki tüm değişimler bu baz üzerinden hesaplanacak.
%75 kuralı nasıl işleyecek?
Düzenleme, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artış ya da düşüşlerin pompaya nasıl yansıyacağını net şekilde tarif ediyor.
Buna göre petrol fiyatı veya kur artarsa, oluşan artışın yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV üzerinden karşılanabilecek. Kalan yüzde 25’lik bölüm ise doğrudan tüketiciye yansıtılacak.
Örneğin akaryakıta 10 liralık bir zam gündeme gelirse, bunun 7,5 lirası vergi düzenlemesiyle dengelenebilecek, 2,5 lirası ise pompaya yansıyacak.
Fiyatların düşmesi halinde ise ÖTV’de aynı oranda indirim yapılabilecek. Ancak indirimlerin tamamının tüketiciye yansıtılıp yansıtılmayacağı yürütmenin takdirinde olacak. Bu da olası indirim dönemlerinde vergi gelirlerinin korunabileceği anlamına geliyor.
İthal ürünler ve baz fiyat detayı
Karar metninde, ithal yoluyla temin edilen ürünlerde de ÖTV tutarlarının aynı esaslara göre belirleneceği ifade edildi. 2 Mart 2026 itibarıyla yurtiçi rafineri çıkış fiyatı bulunmayan ürünlerde ise EPDK tarafından belirlenen baz fiyatlar dikkate alınacak.
Belirlenen ÖTV tutarlarının yeniden 2 Mart 2026 seviyesine ulaşması halinde ilgili ürün bakımından kararın kendiliğinden yürürlükten kalkacağı hükme bağlandı. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları ise Hazine ve Maliye Bakanlığı belirleyecek.
Bütçeye etkisi ne olacak?
Ekonomi yönetimi, uyguladığı kemer sıkma programı kapsamında bütçede faiz dışı fazla hedefliyor. ÖTV gelirleri ise bu tabloda en kritik kalemlerden biri. 2025 yılında petrol ve doğal gazdan toplam 522,2 milyar TL vergi tahsil edilmiş, bu kalem ÖTV gelirleri içinde en yüksek ikinci sırada yer almıştı.
Yeni Eşel Mobil sistemiyle birlikte petrol fiyatlarındaki artışın bir kısmı vergi ayarlamalarıyla dengelenirken, olası gelir kayıplarının başka vergi kalemlerinde artış olarak geri dönüp dönmeyeceği önümüzdeki süreçte netleşecek.
Küresel enerji piyasalarındaki belirsizlik sürerken, akaryakıtta devreye alınan bu mekanizma hem pompaya yansıyacak fiyatları hem de bütçe dengesini doğrudan etkileyecek.
