Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzını yasaklamaya yönelik yeni bir yönetmelik hazırlıyor. Yıl sonunda yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, tabak, pipet ve plastik çubuklu kulak pamuklarının kullanımı sona erecek.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında içecek ambalajlarında depozito yönetim sistemini devreye alan Bakanlık, plastik kirliliğini azaltmak için yeni bir adım daha atıyor. Bu doğrultuda yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası çerçevesinde yönetmelik hazırlıkları tamamlanma aşamasına geldi.
Çevreye zarar veren ürünler kaldırılacak
Hazırlanan taslak yönetmelik kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları ve bardakları, pipetler ve plastik çubuklu kulak pamukları gibi çevreye zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzına son verilmesi planlanıyor.
Taslağın önümüzdeki günlerde ilgili kurumların görüşüne açılması, sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından düzenlemeye son şeklin verilmesi bekleniyor.
1,5 milyon ton karbon salımı önlenecek
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle yılda yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımının engellenmesi ve 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanması hedefleniyor.
Tek kullanımlık plastiklerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin kullanımı teşvik edilecek.
Yeni kısıtlamalar da gündemde
İlerleyen süreçte kısmen plastikten üretilen içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve yüzey temizleme havlularının tüketimini azaltmaya yönelik kısıtlama ve işaretleme uygulamalarının da hayata geçirilmesi planlanıyor.
Tek kullanımlık plastik tüketimi yüksek
Türkiye’de 2022 yılında 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu rakamın önemli kısmını plastik içecek şişeleri, bardaklar ve gıda kapları oluşturdu.
Araştırmalara göre vatandaşların büyük bölümü de tek kullanımlık plastiklerin azaltılması veya yasaklanmasını destekliyor.
Avrupa’da da uygulanıyor
Avrupa Birliği’nin 2019 yılında kabul ettiği “Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi” kapsamında Fransa, Almanya, İspanya ve Hollanda gibi birçok ülkede tek kullanımlık plastik ürünler yasaklandı veya ciddi kısıtlamalar getirildi.
Türkiye’nin hazırladığı yeni düzenleme ile AB standartlarına uyum sağlanması ve plastik kirliliğinin azaltılması hedefleniyor.