Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı, Girne-Taşucu deniz seferlerinin kontrollü biçimde yeniden hizmete gireceğini duyurdu.Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı, yarından itibaren Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından belirlenecek rota doğrultusunda Girne-Taşucu deniz seferlerinin kontrollü şekilde başlayacağını bildirdi.

Anne Selcan Sönmez, kızının feribota bindikten yaklaşık 5 dakika sonra kendisini arayarak, "Anne, gemi çok sallanıyor, dua et" dediğini, ilerleyen dakikalarda ise "Anne, ölüyoruz, gemi batıyor, hakkını helal et" sözleriyle helalleştiğini söyledi.

Anne Sönmez, kızının tekrar aradığını, "Anne, ölüyoruz. Gemi batıyor" dediğini anlatarak, "Kızım çok feryat etti. O anda ben hemen kolluk kuvvetlerini aradım. Feribot firmasını da aradık. Bize böyle bir şey olmadığı söylendi. Ama kızım tekrar beni aradı. 'Anne, insanlar önümde gidiyor, çocuklar hep öldü' diyordu" ifadelerini kullanarak yaşadığı panik anlarını aktardı.

Sönmez, kızının yaşadığı korkunun kendisi için de tarifsiz olduğunu belirterek, "Kozanlı olan genç Burak Arif Kaya, kolu ile vura vura camı kırmış. Önce Sude'yi çıkarmış, başkaları da çıkmış, hamile bir kadın varmış, onu çıkarmış" şeklinde konuştu.

Kızının yaşadığı panik anlarını ve yaşadıklarını kendisine aktardığını ifade eden anne Selcan Sönmez, "Bana, 'Psikolojim kalmadı, ölüyorum anne' dedi. Bir anne için ne kadar kötü bir şey. Kızımın sesini duyana kadar ben inanamadım. Kozan Belediye Başkanı Mustafa Atlı bize ulaştı. Allah razı olsun, onlara maddi manevi desteği sağladı. Başkan bey Uğur bey diye birini yanlarına iletişim ve ihtiyaçlarına yardımcı olması için yönlendirmiş. Allah razı olsun. Sesini duyana kadar yaşadığına inanamadım. Kızımın orada öğretmenleri falan da gelmiş. O bana 'Hakkını helal et' demesi gözümün önünden gitmiyor" dedi.

"Gemi su almaya başladı"
Kızının anlattıklarına göre geminin hareket ettikten sonra su almaya başladığını söyleyen Sönmez, "Kızım, 'Anne, gemi yürüdü, su almaya başladı' diyor. Oradan bir ağabey kalkmış, 'Benim çocuklarım korkuyor, kaptan bey dur, sahil güvenliği arayacağım, ben ineceğim' demiş. Ardından gemi yan yatmış. Yaklaşık 20 dakika ancak yolculuk yaptıklarını söylüyor" diye konuştu.

Kızının kazanın ardından hastaneye kaldırıldığını ve tedavi edildiğini belirten Sönmez, "Hastaneye kaldırılmışlar, serum falan yapmışlar. Şimdi çok şükür iyi. Sanırım bir otele yerleştirecekler. Daha sonra ifadeleri alınacakmış şeklinde bize bilgi verdi. 'Keşke bunları yaşamasaydım da okumasaydım' diyor. O psikolojisini anlatamam. 'Anne hakkını helal et' demesi gözümün önünden gitmiyor" dedi.

DİĞER 7 KİŞİNİN DE MAHKEMEDE HAZIR EDİLMESİ KARARI

Hakim, hakkında gözaltı kararı verilen 7 kişinin de polis tarafından saat 11.30'a kadar mahkemede hazır edilmesine karar vererek, duruşmaya ara verdi. Polis bu kişilerden 5’ini gözaltına aldı. Verilen aranın ardından devam edilen duruşmada mahkeme 14 şüpheliden 9’u için3 gün tutuklama kararı verdi. 2’si kamu görevlisi 5 kişi ise serbest bırakıldı.

Yapılan çalışmada bebeğin annesinin 16 yaşındaki H.E.Y. olduğu tespit edildi. H.E.Y., tedavisinin ardından çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Olay, 27 Ağustos'ta Erdemli Devlet Hastanesi'ndeki bir tuvalette yaşandı. İddiaya göre, 16 yaşındaki H.E.Y., rahatsızlanarak annesi R.H. ile birlikte hastaneye geldi. Hastanede kanaması başlayan H.E.Y., tuvalete giderek doğum yaptı. Doğum sonrası bebeği çöp kutusuna atan H.E.Y., hastanede tedavi altına alındı. Bu sırada tuvalete giden bir temizlik görevlisi, çöp kutusundaki sağ olan bebeği fark etti. Görevlinin dikkati sayesinde bebek tedavi altına alındı. Durumun bildirilmesi üzerine Mersin ve Erdemli Cumhuriyet Başsavcılıklarının talimatıyla polis çalışma yaptı. Çalışmada çocuk anne tespit edilerek hastanede gözaltına alındı. 2 gün süren tedavi sonrası H.E.Y. ile onu hastaneye getiren annesi R.H. adliyeye sevk edildi. Nöbetçi mahkemeye çıkarılan şüpheli H.E.Y. 'Kasten Öldürmeye Teşebbüs' suçundan tutuklandı, R.H. ise adli kontrol şartı ile serbest kaldı. Bebeğin sağlık durumunun iyi olduğu ve tedavisinin sürdüğü, olayla ilgili babanın da belirlendiği soruşturmanın devam ettiği bildirildi.

Kaza, sabah saatlerinde Adanalıoğlu Mahallesi Pompa Sokak'ta bulunan su kanalı civarında meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, 01 AJA 747 plakalı otomobil, iddiaya göre sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıktı. Yol kenarında bulunan meyve-sebze serasına çarpan otomobil, seranın üzerinden geçerek aşağıdaki toprak zemine düştü. Kazada araç içerisinde ve altında sıkışan Özer Hacıoğlu (52) hayatını kaybetti.
İhbar üzerine olay yerine sevk edilen ekipler, bölgede inceleme ve çalışma başlattı. Kazanın kesin nedeninin belirlenmesi için soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

SU ALMAYA BAŞLADIĞI ANLARA AİT GÖRÜNTÜLER

Gemi alabora olmadan önce geminin su almaya başladığı anlar ise yolcular tarafından cep telefonu kamerasıyla kaydedildi. O anlarda yolcular, "Söyleyin kaptana, gemi geri dönsün, burada 200 kişi var. Gemi su alıyor" şeklinde tepkiler duyuldu.

‘ÜÇÜNCÜ ÇARPMADA SU FIŞKIRDI’

Gemiden sağ kurtulan Serkan Kunduracı, yaşanan anları şu sözlerle anlattı:

“Gemi saati 12 zaten. 12'ye yakın gemiye bindik. Gemiye bindiğimizde sıkıntı yoktu. Biz farkında değildik denizin kötü olduğunun. Gemi hareket etmeye başladığında, havuzdan çıkınca Mersin'e doğru döndüğünde başladı sallanmaya. Geminin altından yüksek bir ses duyduk biz. Deniz gemiye vuruyordu. İnsanlar panik oldu, bağırdılar, 'Durdurun gemiyi, geri dönmek istiyoruz' diye. Sarsıntı oldu ama çok kuvvetli bir sarsıntı tabii. Sonra bu sarsıntı artmaya başladı, daha kuvvetli olmaya başladı. İkinci sarsıntıda yerden su çıkmaya başladı. O zaman insanlar da panik yaptı. Ablanın biri ‘Ben geri dönmek istiyorum’ diye, ‘Durdurun gemiyi’ diye ısrarla bağırdı. Sonra bir abi çıktı oradan bağırdı, genç çocuk vardı biraz rahatsızdı o gitmek istemediğini söyledi. Üçüncü çarpmada zaten su fışkırdı. Su fışkırınca da bu sefer personeli çağırdık. Personel geldi baktı, bir sıkıntı olmadığını, contanın gevşediğini, sızıntı olduğunu söyledi bize. Ama bu tabii sarsıntı artınca, televizyon vardı sallanmaya başladı. Su daha çok çıkmaya başladı. Bu sefer panik oldular tabii personel de. Personel kaptana koştu hemen. Kaptan geldi hemen ‘Burayı boşaltın’ diye bağırdılar. Zaten boşaltmaya kalkınca insanlar panik olmuştu. Zaman yoktu yani.”

‘SUYUN İÇİNDEYİZ. ISLANDIĞIMIZ İÇİN DE TABİİ AĞIRLAŞTIK’

Kunduracı, “Ben tabii o sırada dışarıya bakıyorum ki U dönüşü yapacak büyük ihtimalle çünkü ben Girne'yi görmeye başladım. Manevra sırasında zaten gemi yan yatmaya başladı. Yani insanlara zaten geç kalmış artık. Manevra yapınca bir koridor kısmı var, o koridorda zaten manevraya, yan yatmaya yakalananlar şanssızdı. Çünkü orası aşağıya insanlara, devrildi. Altta kalanlar suya girince içeri boğuldu. Ben de en üstündeydim o koridor kısmının. Zor çıktım, 10 dakika sürdü uğraştım, çabaladım biraz. Çünkü suyun içindeyiz. Islandığımız için de tabii ağırlaştık. Yanımda kız çocuk vardı, yardım istedi ‘Yardım edin’ diye bağırıyordu, annesi vardı. Çünkü çok güç gerekiyor. Benim bile gücüm yetmedi. Çıkamıyorsun, elin kayıyor bir de ve sonrasında çok fazla çığlık var, arkada çok fazla insan var zaten ama hep arkada kalmışlar. Arkada kalmışlar çıkamaz ki, insan var, et var üzerinde. Nasıl çıkacak ki? Kuvvet lazım. Altta kalanlar şanssızdı. Onlar altta kaldılar, ben gördüm” dedi.

‘KÜÇÜK YAŞTA ÇOCUKLARIN BOĞULDUĞUNU GÖRDÜK, ŞAHİT OLDUK’

Kunduracı son olarak, “Vatandaşın birisi camı kırmıştı, pencereyi. Zaten çoğu o şekilde çıktı zaten sağ olsun. Ben de oradan çıktım. Çıktıktan sonra zaten bir anne babayı gördüm, çocuklarını bırakmışlar aşağıda boğulduğunu söylediler. Bir tane hamile bir abla vardı kanlar akmaya başladı, düşük yaptı stresten, panikten tabii. Çok vahşetti. Bir tekne geldi, turistik tekne geldi. O bize hepimizi aldı çoğumuzu zaten. Yani Sahil Güvenlik yanaşamadı herhalde bilmiyorum, açıkta bekledi, yanaşmadılar. Ama bir uzun süre bekledik. Hatta herkes panik ‘Niye gelmiyor?’ İnsanlar artık bağırmaya başladı. Ağır konuşmaya başladılar, ‘Gelin artık’ el yapıyor insanlar. Kimse gelmiyor, yanaşmıyor gemiler de. Büyük ihtimalle dalga vardı herhalde, ben de bilmiyorum. Ama en sonunda bir tekne geldi. Turistik bir tekne geldi, hepimizi aldı. Bazı gençler vardı halat çekmeye başladılar, halatla aşağı sarkıttılar. Bazıları yüzmeyi bilmeyenler denizde öldüğünü gördüm. Panikle can yeleği almayanlar vardı. O korkuyla hemen atlayanlar oldu. Bir amca vardı işte, onu alamadık. Çekmeye çalıştık, olmadı, o da boğuldu. Bir ailenin çocukları kız erkek küçük yaşta çocukların boğulduğunu gördük, şahit olduk” diye konuştu.

‘ÇOCUKLARA ÖNCELİK VERDİK’

Gemiyi görüp giden ilk sivil yardımlardan biri olduğunu söyleyen Muhammed Özçelik, “Burada işletmelerimiz var bizim su sporları. Normalde bugün kapalıydık, deniz bayağı bir kötü olduğu için aktiviteler yapılmıyordu. Bir abimiz gördü olayı ilk başta, Sahil Güvenlik'e bildirdi. Onlar çıktı. Arkasından bize haber geldi, biz çıktık, ilk gidenlerden biri biziz. Oraya gittiğimizde zaten herkes can havlindeydi. ‘Beni alın, beni alın’ gibi şeyler söylüyorlardı. İlk başta biz çocuklara, hamilelere, kadınlara, yaşlılara atladık, suya atladık bizim elemanlarla beraber. Onları aldık sudan, bindirdik tekneye. Ondan sonra hamileleri bindirdik, çocuklara öncelik verdik tabii ki de. Ondan sonra herkesi bindirdik, ilk bir tur attık. Biz çıktık, arkamızdan zaten gelen diğer botlar, zodyaklar filan görenler, gelebilenler tabii ki de, çünkü bayağı bir dalga yüksekti” ifadelerini kullandı.

‘İNSANLAR CANININ PEŞİNDEYDİ’

Özçelik, “Elimizden gelenin fazlasını yapmaya çalıştık. İnsanlar ‘Beni de alın, beni de alın’ diyordu ama kapasite dolduydu, bayağı bir fazlasıyla aldık hatta. Benim yanımda bile kaptan koltuğunda 2-3 kişi oturuyordu öyle.

Onları bindirdik, getirdik bir tur attık. Ondan sonra ikinci tura gittik. İkinci tura gittiğimizde zaten çok insan kalmadıydı. Bir 60-80 kişiyi aldık. Birbirlerini arıyorlardı, hepsi birbirini yani akrabalarını arıyorlardı, kardeşlerini arıyorlardı. Bazıları kocasını, eşini arıyordu, annesini arıyordu, evladını arıyordu. Herkes birbirini arıyordu yani orada. ‘Beni alın’ diyerek atlayan vardı tekneye. Biz bindirmedik yani bindiremedik, alamadık ama kendi çıktı atladı can havliyle. İnsanlar canının peşindeydi” dedi.

Halil Durmuş ise, “Tekneden can evi atılıyor, turuncu evler var ya içine insanlar girsin diye. Fırat abi onları görüp tekneye çıkıp gidiyor. Bizi de arıyor ki böyle bir durum var gelin" diye. Biz yetiştik. Sahil Güvenlik veya askeriye olarak sen görmüyorsan burada bir sorun var demektir” dedi.

‘ORADA İKİ TANE KAYBIMIZ VAR’

Yakınlarını bekleyen bir kişi, “Orada iki tane kaybımız var, Mahmut Demir ile Mustafa Demir. Yani sabahtan beri bunca insan perişan halde. Oradaki baba acı içinde, buradaki kardeşlerimiz, yine kardeşlerini bekler acı içindeler. Yani çıksa bir tane yetkili dese ki, ‘Cansız bedenleri bulundu kardeşimin, alın.’ Barı onu bilelim. Ya sadece bir arkadaşımız çıktı, o da dedi ki, ‘Perişan haldeyiz ya, kimse hiçbir şekilde yardım etmedi.’ Zaten yüzebilen arkadaş yüzdü geldi, yüzemeyen arkadaşlar orada mahsur kaldı” diye konuştu

Gemide bulunan 267 kişiden 8’i hayatını kaybetti, 17 kişiden ise hâlâ haber alınamıyor. Arama-kurtarma çalışmaları sürerken, kazayla ilgili soruşturma kapsamında kaptanın da aralarında bulunduğu 8 kişi gözaltına alınmıştı.

Final karşılaşmasında rakibine set vermeyen millî takım, turnuvayı namağlup tamamlayarak şampiyonluğa ulaştı. Bu sonuçla Türkiye, kadınlar voleybol kategorisinde Akdeniz Oyunları'nı altın madalyayla tamamladı

Yıkım çalışmaları sırasında binanın duvarında bulunan Atatürk portresi ve Türk Bayrağı dikkat çekti. Bir vatandaş, portre ve bayrağı bulunduğu yerden alarak korumaya aldı.

Olay, öğle saatlerinde Ceyhan ilçesine bağlı Küçükkırım Mahallesi Orhan Ekinci Bulvarı'nda meydana geldi. İddiaya göre Yusuf A. (32), boşanma aşamasındaki eşi ve 3 çocuğunun annesi Asya A.'nın (25) yanına giderek sokak ortasında t*bancayla at*ş açtı. K*rşunların vücudunun çeşitli yerlerine isabet ettiği Asya A., k*nlar içerisinde yere yığıldı.
S*ldırının ardından yaklaşık 100 metre ileride eşinin ailesinin yaşadığı evin önüne giden Yusuf A., burada karşılaştığı baldızı Medine G.'ye (16) de t*bancayla ateş etti. İki saldırının ardından motosikletine binen şüpheli olay yerinden kaçtı.
Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. İlk müdahaleleri olay yerinde yapılan Asya A. ve Medine G., ambulanslarla Ceyhan Devlet Hastanesine kaldırıldı. Buradaki müdahalenin ardından Asya A., Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildi. İki kız kardeşin de hayati tehlikesinin bulunduğu öğrenildi.
Polis ekipleri, saldırının ardından motosikletle kaçan Yusuf A.'nın yakalanması için çalışma başlattı. Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) Girne açıklarında batan katamaran tipi yolcu gemisinde bulunan yolcuların yaşadığı panik ve kurtarma operasyonunun ayrıntıları, kazadan sağ kurtulanların anlatımlarıyla ortaya çıktı. Ümit Saygılı isimli yolcu, mürettebatı hava şartları hakkında uyardıklarını belirterek, "Yolcular hep uyardı. Bu havada gidilmez. Böyle vura vura gidiyordu. Herkes uyardı. Sonra su kaçakları başladı. Dediler ki cıvatalardan geliyor. Sonra koltuklar kırıldı. Bir şey olmaz biz alışkınız dediler. Sonra ön taraf patlayınca da geri dönmeye kalktılar. Dönerken de camlar patladı. İçine su almaya başladı. Sonra herkes arkaya çıkışa diye koşarak gitti" dedi.

Kendisinin nasıl kurtulduğuna değinen Saygılı, "Hemen koşarak gittim. Bir yerden de can yeleği buldum. Boynuma taktım, atladım" ifadelerini kullandı.
Gemide mahsur kalanlara ilişkin de bilgi veren Ümit Saygılı, "Çocuk çok, yaşlı çok. Orta kamaradakiler sıkıntılı. Ölü görmedik. Orta kamarada yaşlılar, yüzme bilmeyenler üstüne çıkabildiyse çıktı. Çıkamadıysa Allah rahmet eylesin" diye konuştu.

"’Biz alışkınız, bu normaldir’ dediler"

Bir başka yolcu İbrahim Canbolat ise görevlilere geminin su aldığını belirttiklerini, ancak "Biz alışkınız, bu normaldir" cevabını aldıklarını söyledi. Canbolat, "Çok su kaçırmaya başladı. En sonunda yan tarafta bir yer patladı. Ben camın kenarında oturuyordum. Gemi hemen yatmaya başladı. Görevli kendi en arkaya gitti. Sonra dedi ki herkes arkaya kaçsın. Kimseye can yeleği vermedi. Herkes kendi mücadelesiyle kurtuldu" dedi.

Kendisinin sivil bir tekne tarafından kurtarıldığını aktaran Canbolat, mürettebatın Pakistanlı olduğunu belirterek kendilerini anlamadıklarını söyledi. Sağ kurtulan yolcu, "Anlamıyorlar adamlar. Dümdüz gidiyor. İnadına da bastı. En sonunda gemi yan yatmaya başladı. Camlar patladı zaten. Artık ne olduğunu biz de bilmiyoruz. Yani şoktayız şu an" şeklinde konuştu.
Suya atlayanların olduğunu belirten Canpolat, "Geminin üstünde olanlar oldu. Geminin içinde çoğu çocuktu. Kurtaran kurtardı, kurtarmayan da orada kaldı. Çok çocuk vardı. Ölü vardır. Orada sıkışanlar var. Demirin arasında sıkışanlar var. Çıkamayanlar var. Arkada kalanlar var. Yani gemi yan yattı nasıl kurtulacaklar. Yüzmeyi bilmeyenler var. Kimseye can yeleği dağıtmadılar" ifadelerini kullandı. Mürettebatın can yeleği dağıtmadığını aktaran İbrahim Canbolat, Filo Denizcilik’ten şikayetçi olacağını söyledi.

KKTC'nin Girne Limanı’ndan, Mersin'in Silifke ilçesindeki Taşucu Limanı'na gitmek üzere ayrılan, 259'u yolcu ve 8'i mürettebat olmak üzere 267 kişiyi taşıyan bir yolcu gemisi limanın 7 kilometre açığında alabora oldu. Durumun bildirilmesi üzerine bölgeye çok sayıda arama-kurtarma ekibi sevk edildi. Bölgede çalışma sürerken, Mersin'deki sağlık, polis ve sivil toplum kuruluşlarının ekipleri de Taşucu Limanı'nda hazırlık yapmaya başladı. Ekiplerin, olası bir durumda müdahale için hazır beklediği bildirildi.

KKTC Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Girne açıklarında bir yolcu gemisinin alabora olması nedeniyle yaşanan olayın ardından, ilk müdahale ve sağlık hizmetlerinin en hızlı ve etkin şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla gerekli tüm hazırlıklar yapılmıştır. Sağlık Bakanlığı olarak, hem limanda hem de devlet ve özel hastanelerde her türlü tedbir alınmıştır. Olası ihtiyaçlara hızlı şekilde müdahale edilebilmesi amacıyla maksimum düzeyde insan kaynağı harekete geçirilmiş; limanda ve hastanelerde görev yapacak sağlık ekipleri için tüm hazırlıklar tamamlanmıştır” ifadelerine yer verildi.

Girne açıklarında kurtarma çalışmaları sürerken KKTC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz “KKTC ve Türkiye Cumhuriyeti Sahil Güvenlik unsurları ile ilgili kurumlar tarafından başlatılan arama kurtarma çalışmaları aralıksız sürdürülmektedir. Şu an itibarıyla temel önceliğimiz, yolcuların ve mürettebatın kurtarılmasıdır. Yaşanan müessif hadiseyi yakından takip ediyor, arama kurtarma çalışmalarına her türlü desteği sağlıyoruz.” açıklamasında bulundu.

KKTC BAŞBAKANI ÜSTEL’DEN AÇIKLAMA

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, kurtarma çalışmalarını yerinden takip etmek üzere Girne Limanı'na geldi. Üstel burada yaptığı açıklamada, 259 yolcu ve 8 mürettebat bulunan geminin Girne Limanı'na 7 kilometre açıkta alabora olduğunu söyleyerek, 172 kişinin kurtarıldığını ve 6 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Üstel, "Devletin tüm kurumları ile kurtarma çalışmaları için seferberiz. Olay için tüm imkanları seferber ettik. Kurtaracağımız her insan bizim için önemli. Çok üzgünüz, can kaybımız ve yaralılarımız var, tüm imkanlarımızla sahadayız. Detaylı bilgilendirmeyi kamuoyu ile paylaşacağız” dedi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) Girne açıklarında gemi battı. Girne kıyısından yaklaşık 2,5 kilometre açıkta seyreden geminin kaptanının, geminin kıç bölümünden su aldığını fark ettiği ve bunun üzerine geri dönme girişiminde bulunduğu ancak bu girişimin başarılı olmadığı öğrenildi. Gemide toplam 279 kişinin bulunduğu belirtilirken, olayın ardından bölgede arama kurtarma çalışması başlatıldı.

Sahil Güvenlik arama kurtarma ekiplerinin batan gemiye müdahale ettiği ve yolcuları kurtarmaya başladığı bildirildi. Çevrede bulunan ve kıyıdaki çok sayıda teknenin de yardım amacıyla batmakta olan gemiye doğru ilerlediği görüldü.

Bölgeye Ambulanslar Sevk Edildi

Olayda kaç kişinin yaralandığı ve yaralıların sağlık durumuna ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Bölgeye çok sayıda ambulans sevk edildi.